Fire, Zayiat ve Randıman Oranları - İzmir Ticaret Borsası

İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulunun 14 Ocak 2026 tarih, 171 sayılı toplantısında alınan 15 numaralı kararın suretidir.

2025-2026 Sezonu — Pamukta Randıman ve Fire Oranları

Pamukta Randıman ve Fire Oranları

Borsamıza intikal eden mahlıç pamuk tescillerine ilişkin zirai stopaj hesaplamalarında gerekli olan randıman oranları ile makineyle toplanan pamukta fire oranlarının, Borsamızın çalışma alanına münhasır olmak üzere, 2025-2026 sezonu için yeniden belirlenmesine;

Pamuk randıman oranlarının rollergin-rotobar ve sawgin sistemle çırçırlamaya göre aşağıda belirtilen şekilde esas alınmasına ve tescil işlemlerinde yapılan zirai stopaj kontrollerinin bu değerler üzerinden hesaplanmasına karar verilmiştir.

Pamuk Randıman Oranları

SINIF	TİPLER	ROLLERGIN-ROTOBAR SİSTEM	SAWGIN SİSTEM
BEYAZ	Standart 1	%37 - %41 arasında değişebilir.	%36 - %40 arasında değişebilir.
	Standart 2	%35 - %40 arasında değişebilir.	%34 - %39 arasında değişebilir.
	Standart 3	%33 - %38 arasında değişebilir.	%32 - %37 arasında değişebilir.
	Standart 4	%30 - %36 arasında değişebilir.	%29 - %35 arasında değişebilir.
BENEKLİ	Standart 1	%36 - %40 arasında değişebilir.	%35 - %39 arasında değişebilir.
	Standart 2	%35 - %38 arasında değişebilir.	%34 - %37 arasında değişebilir.
	Standart 3	%34 - %37 arasında değişebilir.	%33 - %36 arasında değişebilir.
	Standart 4	%32 - %38 arasında değişebilir.	%31 - %37 arasında değişebilir.

Pamuk Fire Oranları

Kütlü pamukların depolanması sırasında oluşan fire oranının %2 - %5 arasında olduğu hususunun kabulüne;

Makineyle pamuk toplamada fire oranının %5 - %10 olarak belirlenmesine;

El ile toplanan kütlü pamukların işlenmesi sırasında oluşan çepel firesi oranının %2 - %6 arasında olduğu hususunun kabulüne;

Pamuk çekirdeğinin kumlu, tozlu ve rutubetli olması nedeniyle depolama süresi ve şartlarına göre %2 - %5’e kadar fire verebileceği hususunun kabulüne;

Stoklanacak preseli pamuklarda depolama süresi ve şartlarına göre fire oranının %2 - %4 arasında düşülmesine karar verilmiştir.

İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulunun 08 Haziran 2022 tarih, 226 sayılı toplantısında alınan 7 numaralı kararın suretidir.

Zeytin Randıman ve Fire Oranları

A-) Salamura Siyah Zeytin

İŞLEM TÜRÜ	ZEYTİN ÇEŞİDİ	MAMUL FİRESİ (%)	MADDE FİRESİ (%)
Muamele Görmemiş Siyah Zeytin	Gemlik	%16 - %18	%8 - %10
	Uslu	%16 - %18	%8 - %10
	Memecik	%12 - %14	%10 - %12
	Ayvalık	%10 - %12	%8 - %10
Muamele Görmüş (Kostikli) Siyah Zeytin (Konfit)	Memecik	%14 - %16	%8 - %10
	Ayvalık	%14 - %16	%6 - %8
	Uslu	%14 - %16	%8 - %10
	Gemlik	—	%6 - %8
	Manzanilla	%12 - %14	%6 - %8

B-) Salamura Yeşil Zeytin

İŞLEM TÜRÜ	ZEYTİN ÇEŞİDİ	MAMUL FİRESİ (%)	MADDE FİRESİ (%)
Kostikli Yeşil Zeytin	Domat	%10 - %12	%8 - %10
	Memecik	%10 - %12	%8 - %10
	Yamalak Kabası	%16 - %18	%10 - %12
	Ayvalık	%10 - %12	%8 - %10
	Manzanilla	%8 - %10	%8 - %10
Çizme Zeytin	Ayvalık	%10 - %12	%8 - %10
Çizme Zeytin	Domat	%10 - %12	%8 - %10

C-) Sele Zeytin

İŞLEM TÜRÜ	ZEYTİN ÇEŞİDİ	MAMUL FİRESİ (%)	MADDE FİRESİ (%)
Natürel Sele Zeytin	Gemlik	%26 - %28	%8 - %10
	Uslu	%26 - %28	%8 - %10
	Memecik	%26 - %28	%8 - %10
	Ayvalık	%26 - %28	%8 - %10
Muamele Görmüş (Kostikli) Sele Zeytin (Fason Grek)	Gemlik	%26 - %28	%8 - %10
	Uslu	%26 - %28	%8 - %10
	Memecik	%26 - %28	%8 - %10
	Ayvalık	%26 - %28	%8 - %10

D-) Dolgulu Zeytin

ÜRÜN TÜRÜ	MAMUL FİRESİ (%)	MADDE FİRESİ (%)
Biber Dolgulu	%10 - %12	%22 - %26
Badem Dolgulu	%10 - %12	%22 - %26
Havuç Dolgulu	%10 - %12	%22 - %26

E-) Zeytin Ezmesi

ÜRÜN TÜRÜ	MAMUL FİRESİ (%)	MADDE FİRESİ (%)
Zeytin Ezmesi	%10 - %12	%44 - %52

F-) Çekirdeksiz Zeytin

ZEYTİN ÇEŞİDİ	MAMUL FİRESİ (%)	MADDE FİRESİ (%)
Domat	%10 - %12	%36 - %38
Memecik	%10 - %12	%36 - %38
Manzanilla	%10 - %12	%36 - %38

Zeytinyağı Fire ve Zayiat Oranları

Zeytinyağı Üretim Aşamalarında Ortaya Çıkan Fire ve Zayiat Oranları

ÜRETİM AŞAMASI	FİRE VE ZAYİAT ORANI (%)
Hasat edilen zeytinin taşınması	En az %2, en çok %5
Yaprak ayırma ve yıkama	En az %1, en çok %5
Nakliye	%0 - %1
Zeytinyağının depolanması	En az %0, en çok %2
Natürel sızma ve natürel birinci zeytinyağlarının filtrasyonu ve ambalajlanması	En az %1, en çok %5

Zeytinyağının Ambalajlanması Sürecinde Ortaya Çıkan Fire ve Zayiat Oranları

AMBALAJLAMA AŞAMASI	FİRE VE ZAYİAT ORANI (%)
Ambalajlama sürecinde oluşan yağ firesi	En az %0,5, en çok %3
Teneke ambalaj malzemeleri	En az %0,2, en çok %3
Cam ambalaj malzemeleri	En az %0,5, en çok %3
PET ambalaj malzemeleri	En az %1, en çok %3
Diğer ambalaj malzemeleri	En az %1, en çok %5

Zeytinyağı Filtrasyon Sürecinde Ortaya Çıkan Fire ve Zayiat Oranları

FİLTRASYON AŞAMASI	FİRE VE ZAYİAT ORANI (%)
Natürel yağların dekantasyon veya çöktürme yöntemiyle filtrasyonu	En az %1, en çok %2
Natürel yağların kâğıt filtre kullanılarak filtrasyonu	%0,5
Natürel yağların toprak filtre kullanılarak filtrasyonu	En az %0,5, en çok %1

Zeytinyağı Rafinasyon Sürecinde Ortaya Çıkan Fire ve Zayiat Oranları

RAFİNASYON TÜRÜ	İŞLEM AŞAMASI	FİRE VE ZAYİAT ORANI (%)
Fiziksel Rafinasyon	Yıkama / ön temizleme	%0,5
	Degumming (yapışkan maddelerin alınması)	%0
	Bleaching (ağartma / renk açma)	En az %0,5, en çok %1,5
	Deodorizasyon (asit ve koku giderme)	En az %5,25, en çok %5,7
Kimyasal Rafinasyon	Yıkama / ön temizleme	%0
	Degumming (yapışkan maddelerin alınması)	En çok %1
	Nötralizasyon (asit alma)	En çok %10
	Bleaching (ağartma / renk açma)	En çok %0,5
	Deodorizasyon (koku giderme)	En çok %0,5
Vakum sistem suları ve separatör yıkama suları		En az %0,2, en çok %0,5

İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulunun 14 Mayıs 2014 tarih ve 52 sayılı toplantısında alınan 10 numaralı kararın suretidir.

Kuzu Karaciğeri ve Kuyruk Yağı Fire ve Randıman Oranları

Kuzu Karaciğeri ve Kuyruk Yağı Fire ve Randıman Oranları

Borsa Muamelat Yönetmeliğinin 37. maddesi uyarınca, ilgili meslek komitelerinin görüşleri dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucunda kuzu karaciğeri ve kuyruk yağı satışlarında uygulanmak üzere aşağıdaki oranların kabulüne karar verilmiştir.

ÜRÜN / İŞLEM	FİRE VE RANDIMAN ORANI
Canlı kuzudan karaciğer üretimi	Vücut ağırlığının %4 - %6’sı arasında
Kuzu karaciğerinde fire oranı	%4 - %5 arasında

Kuyruk Yağı Randıman Oranları

Ege Bölgesinde yetiştirilen canlı kuzularda kuyruk yağı üretimi, kuzunun cinsine ve kilogramına göre değişiklik göstermektedir.

KUZU CİNSİ	KUYRUK YAĞI ÜRETİM MİKTARI
Karaman Cinsi Kuzu	2 - 3 kg arasında
Kıvırcık Kuzu	300 - 800 gram arasında

Yukarıda belirtilen hususların fire, zayiat ve randıman oranı olarak kabulüne karar verilmiştir.

Tescil işlemlerinde yapılan zirai stopaj kontrolleri bu değerler üzerinden hesaplanmaktadır.