21.11.2017
11:04
EN

AB -TR İlişkileri

Türkiye, 1959 yılında genç AET ile yakın iş birliği içinde olmak isteyen ilk ülkelerden biridir.

Bu ortaklık, Ankara Anlaşması olarak bilinen bir “ortaklık anlaşması” çerçevesinde 12 Eylül 1963 yılında gerçekleşmiştir. Bu plandaki önemli bir unsur Türkiye'nin AET ülkeleri ile kısıtlama olmadan mal ve tarımsal ürün ticareti yapabilmesine imkan veren bir “Gümrük Birliği'nin” oluşturulmasıydı.

Ankara Anlaşmasının temel amacı “Türkiye ve AET ülkelerindeki yaşam standartlarının hızlandırılmış ekonomik gelişme, ticaretin düzenli genişlemesi Türkiye ekonomisi ile topluluk ekonomisi arasındaki farklılıkların giderilmesi sayesinde iyileştirilmesini sürekli kılmak”tır.

 

AB - Türkiye İlişkilerinde Anahtar Kilometre Taşları

1987 Türkiye 14 Nisan'da tam üyelik başvurusunu sundu.

1993 AB ve Türkiye “Gümrük Birliği” müzakereleri başladı.

1996 Türkiye ve AB arasındaki “Gümrük Birliği” 1 Ocak'ta yürürlüğe girdi.

1999 Avrupa Konseyi, Komisyonun Türkiye hakkındaki ikinci Düzenli Raporundaki tavsiyelerine uyarak Aralık ayındaki Helsinki Zirvesinde Türkiye'ye AB üyeliği için aday ülke statüsünü verdi.

2001 Avrupa Konseyi 8 Mart tarihinde Türkiye'nin AB katılım süreci için bir yol haritası sağlayan “AB - Türkiye Katılım Ortaklığı”nı kabul etti. 19 Mart'ta Türk Hükümeti, Katılım Ortaklığını yansıtan, Müktesebatın Üstlenilmesi için Ulusal Programı (NPAA) kabul etti.

2001 Eylül ayındaki Kopenhag Zirvesinde, Avrupa Konseyi, şimdilerde “Katılım Öncesi Malî Yardım Aracı” olarak geçen mekanizma vasıtasıyla malî desteği kayda değer şekilde arttırmaya karar vermiştir.

2004 Avrupa Konseyi 17 Aralık'ta Türkiye ile üyelik görüşmelerini başlatmaya karar verdi.

2005 Türkiye'nin AB'ye katılım müzakereleri 3 Ekim'de başladı.

2005 Ekim ayında, müktesebatla uyumun analitik incelemesi olan “Tarama Süreci” 35 başlık altında başladı.

2005 Aralık'ta, Konsey Türkiye için yeni katılım ortaklığı belgesini kabul etti.

2007 Kasım'da, Avrupa Komisyonu Türkiye ile katılım müzakereleri hakkında Konsey'e ilerleme raporunu sundu.

2008 Avrupa Komisyonu Kasım ayında Türkiye'nin AB'ye katılımı ile ilgili yıllık ilerleme raporunu yayınladı.

2009 Vergilendirme ve Çevre faslında fiili müzakereler açıldı.

2010 Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı konulu fasılda müzakereler başlatıldı.

2011 AB Komisyonu 12 Ekim 2011 tarihinde yayınlanan Genişleme Strateji Belgesi’nde Türkiye ile AB arasında “Pozitif Gündem” oluşturulmasını önermiştir.

2012 Temmuz ayında 3. Yargı Reformu Paketi  yürürlüğe girdi. 

2013 Ekim ayında Tükiye İlerleme Raporu ve Genişleme Stratejisi Belgesi yayımlandı.

2014 Yasadışı yollarla Türkiye üzerinden AB üye ülke topraklarına giren mültecilerin Türkiye’ye iadesini öngören ve 16 Aralık 2013 tarihinde taraflar arasında imzalanan Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması, 1 Ekim 2014 tarihinde yürürlüğe girdi. 

2014 Avrupa Komisyonu, Türkiye ile vize serbestliğine ilişkin yol haritasının Birinci Değerlendirme Raporu’nu, 20 Ekim 2014 tarihinde kamuoyuna açıkladı. 

2014 Yerel Düzeyde AB Çalışmalarına Yönelik Kapasitenin Güçlendirilmesi Eylem Planı 23 Aralık 2014 tarihinde basın mensupları ile paylaşıldı. 

2015 AB’nin önde gelen düşünce kuruluşlarından Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (European Council on Foreign Relations-ECFR), her yıl AB’nin ve Üye Devletlerinin önemli dış politika konularındaki performanslarını ölçtüğü Avrupa Dış Politika Karnesi (European Foreign Policy Scorecard) raporunu 29 Ocak 2015 tarihinde yayımladı. AB’nin Türkiye’ye yönelik politikasının dört alt başlıkta değerlendirildiği Avrupa Dış Politika Karnesi’nde, 2014 yılında Türkiye ile ilişkiler konusunda aldığı not geçtiğimiz yıldan bir farklılık göstermeyerek yine “C” oldu. “European Foreign Policy Scorecard 2015” raporuna buradan ulaşılabilir. 

2016 Türkiye’de 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe girişiminin ardından AB Konseyi Başkanı Donald Tusk, Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker ve AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksel Temsilcisi Federica Mogherini tarafından ortak bir yazılı açıklama yayımlandı. Açıklamada, Türkiye’nin AB için kilit bir ortak olduğu ve AB tarafından demokratik yollarla seçilmiş bir hükümetin, kurumların ve hukukun üstünlüğü ilkesinin tam olarak desteklendiği mesajı verildi.

2016 Avrupa Parlamentosu, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile sürdürdüğü müzakerelerin geçici olarak durdurulmasını öngören tasarıyı kabul etti. Tasarı; 37'ye karşı 479 oyla onaylanırken, 107 üye ise çekimser görüş bildirdi. (24 Kasım 2016)

Kaynak : T.C. Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu, İktisadi Kalkınma Vakfı

 

Geri dön